← η Αλάμπρα guide

ΡΟΜΑΝΤΙΚΟΣ ΘΡΥΛΟΣ

Ο Ουάσινγκτον Ίρβινγκ και η Επανανακάλυψη της Αλάμπρα

Πώς ένα παραμελημένο ερείπιο έγινε ρομαντικό σύμβολο — η ιστορία του Ουάσινγκτον Ίρβινγκ, των ταξιδιωτών που ακολούθησαν, και των θρύλων που ακόμη χρωματίζουν την Αλάμπρα.

Check dates and availability ↗

Το ξεχασμένο ανάκτορο

Είναι δύσκολο να το φανταστεί κανείς σήμερα, όμως για μεγάλα διαστήματα μετά τη χριστιανική κατάκτηση η Αλάμπρα βυθίστηκε στην παραμέληση. Η αυλή μετακόμισε αλλού, τα ανάκτορα χρησιμοποιήθηκαν για κατώτερους σκοπούς, και στις αρχές του 19ου αιώνα τμήματα του συγκροτήματος είχαν φθαρεί, με τιτλούχους κατοίκους και σεμνά νοικοκυριά να ζουν ανάμεσα στις ξεθωριασμένες αίθουσες των Νασριδών. Το πιο περιβόητο πλήγμα ήρθε κατά τη ναπολεόντεια κατοχή, όταν γαλλικά στρατεύματα εγκαταστάθηκαν στην Αλάμπρα και, αποχωρώντας το 1812, ανατίναξαν αρκετούς από τους πύργους της· η παράδοση θέλει μια περαιτέρω, πιο καταστροφική κατεδάφιση να αποτράπηκε μόνο από έναν ντόπιο που αφόπλισε τα εκρηκτικά — μια ιστορία που γενικά διηγούνται ως θρύλο. Η παλατιούπολη που υπήρξε η περηφάνια της Αλ-Ανδαλουσίας ήταν, για ένα διάστημα, ένα ρομαντικό ερείπιο και όχι ένα φυλασσόμενο μνημείο. Αυτή η παρακμή είναι το βασικό σκηνικό για την επανανακάλυψή της.

Ένας Αμερικανός στην Αλάμπρα

Το 1829 ο Αμερικανός συγγραφέας και διπλωμάτης Ουάσινγκτον Ίρβινγκ έφτασε στη Γρανάδα και, αξιοσημείωτα, του επιτράπηκε να εγκατασταθεί μέσα στην ίδια την Αλάμπρα, διαμένοντας για ένα διάστημα σε δωμάτια ανάμεσα στα ίδια τα ανάκτορα. Περιπλανήθηκε στις αυλές μέρα και νύχτα, άκουσε τις ιστορίες των φυλάκων και των ντόπιων κατοίκων που ζούσαν εκεί, και εμποτίστηκε με την ατμόσφαιρα των φθαρμένων, φεγγαρόλουστων αιθουσών. Από αυτό προέκυψε το διάσημο βιβλίο του, «Ιστορίες της Αλάμπρα», που εκδόθηκε το 1832 — ένα μείγμα ταξιδιωτικής γραφής, ιστορίας και επαναδιηγημένης λαογραφίας που αιχμαλώτισε τη μελαγχολική ρομαντικότητα του ανακτόρου για ένα τεράστιο διεθνές κοινό. Ο Ίρβινγκ, φυσικά, δεν ανακάλυψε την Αλάμπρα· όμως περισσότερο από κάθε άλλον έκανε τον ευρύτερο κόσμο να την ερωτευτεί, πλαισιώνοντάς την ως έναν τόπο μαγείας, ξεθωριασμένης δόξας και μισοθυμημένου θρύλου.

Θρύλοι του λόφου

Μέρος του ταλέντου του Ίρβινγκ ήταν να συγκεντρώσει και να διαδώσει τις ιστορίες που είχαν κολλήσει στην Αλάμπρα, και πολλοί επισκέπτες ακόμη τις θυμούνται αμυδρά καθώς περπατούν. Υπάρχουν ιστορίες για μαγεμένο μαυριτανικό θησαυρό κρυμμένο στους θόλους, που περιμένει το κατάλληλο άτομο να σπάσει το ξόρκι· για άτυχες πριγκίπισσες κλεισμένες στους πύργους· και, πιο διαχρονικά, ο σκοτεινός θρύλος που συνδέεται με την Αίθουσα των Αμπενθεράχες, όπου λέγεται πως σφαγιάστηκε μια ευγενική οικογένεια, με το αίμα τους υποτίθεται να λέκιασε την κρήνη — μια φρικτή ιστορία που γενικά αντιμετωπίζεται ως λαογραφία και όχι ως τεκμηριωμένη ιστορία. Αυτοί οι θρύλοι δεν είναι νηφάλιο γεγονός, και ένας καλός ξεναγός θα το πει, όμως είναι μέρος της πολιτισμικής υφής της Αλάμπρα. Το να τους γνωρίζετε προσθέτει ένα στρώμα ρομαντισμού στις πέτρες, αρκεί να τους αντιμετωπίζετε ελαφρά, ως τις ατμοσφαιρικές ιστορίες που είναι.

Οι ταξιδιώτες που ακολούθησαν

Ο Ίρβινγκ ήταν ο πιο διάσημος από ένα κύμα ταξιδιωτών, καλλιτεχνών και συγγραφέων της ρομαντικής εποχής που έκαναν τη Γρανάδα προσκύνημα. Βρετανοί επισκέπτες όπως ο συγγραφέας Ρίτσαρντ Φορντ, του οποίου ο ζωντανός οδηγός διαμόρφωσε το πώς μια γενιά έβλεπε την Ισπανία, και τοπογραφικοί καλλιτέχνες όπως ο Ντέιβιντ Ρόμπερτς, του οποίου οι ατμοσφαιρικές χαρακτικές εικόνες κυκλοφόρησαν ευρέως, βοήθησαν να παγιωθεί η εικόνα της Αλάμπρα ως το μεγάλο ρομαντικό ερείπιο της Ευρώπης. Τα βιβλία, τα σκίτσα και οι πίνακές τους μετέτρεψαν το ανάκτορο σε σύμβολο ενός χαμένου, εξωτικού, μαυριτανικού παρελθόντος που γοήτευε έντονα τα γούστα του 19ου αιώνα. Αυτό το κύμα προσοχής είχε ένα πολύ συγκεκριμένο αποτέλεσμα: έχτισε τη φήμη και την πίεση που τελικά θα έσωζαν τον χώρο. Η Αλάμπρα που επισκεπτόμαστε σήμερα, προστατευμένη και αναστηλωμένη, οφείλει πραγματικά πολλά σε αυτούς τους ρομαντικούς λάτρεις που επέμειναν ότι ο κόσμος έπρεπε να νοιάζεται για έναν φθαρμένο λόφο στην Ανδαλουσία.

Από το ερείπιο στην Παγκόσμια Κληρονομιά

Η φήμη που δημιούργησαν οι Ρομαντικοί βοήθησε να αλλάξουν οι επίσημες στάσεις. Κατά τον 19ο και τον 20ό αιώνα η Αλάμπρα πέρασε ολοένα περισσότερο στη φροντίδα αναστηλωτών και συντηρητών, οι οποίοι σταθεροποίησαν τους πύργους, αποκάλυψαν και επισκεύασαν τη διακόσμηση, και σταδιακά αναφύτεψαν τους κήπους — το έργο που δίνει στον χώρο μεγάλο μέρος της σημερινής του μορφής. Αυτή η μακρά εκστρατεία προστασίας κορυφώθηκε το 1984, όταν η Αλάμπρα, μαζί με το Χενεραλίφε, εντάχθηκε ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς της UNESCO, ενώ αργότερα προστέθηκε και το Αλμπαϊθίν. Όταν επισκέπτεστε σήμερα, αξίζει να θυμάστε ότι αυτή η προσεκτική διαχείριση είναι αρκετά πρόσφατη, και ότι το ανάκτορο κάποτε παραλίγο να χαθεί. Το αυστηρό σύστημα εισιτηρίων με ωρομέτρηση και περιορισμένη χωρητικότητα, που μπορεί να φαίνεται τόσο απαιτητικό, είναι η σύγχρονη όψη της ίδιας παρόρμησης που ξεκίνησαν οι Ρομαντικοί: η αποφασιστικότητα ότι η Αλάμπρα πρέπει να διατηρηθεί, όχι να σπαταληθεί.

Check dates and availability ↗
Check dates and availability